Kategoria: LECZENIE

Stosowanie laserów w medycynie – do czego mogą być wykorzystywane?

Postęp nauki, wdrażanie innowacyjnych rozwiązań, to wszystko wiąże się ściśle z nowymi możliwościami pojawiającymi się również na polu medycznym. Wynalezienie lasera i co za tym idzie umiejętność skupiania dużej energii w jednym, ściśle określonym miejscu od razu znalazło swoje zastosowanie w medycynie.

Laser jest to urządzenie, które emituje spójną wiązkę promieni świetlnych o bardzo małej rozbieżności. W zależności od długości fal wycelowanych na konkretny obszar ciała może on niszczyć albo leczyć daną tkankę. Wzbudzane przez te urządzenie światło jest w odmienny sposób wychwytywane i przekształcane w ciepło przez różne struktury naszego organizmu. Ustalenie parametrów strumienia promieniowania laserowego jest kluczowe, aby precyzyjnie zaplanować przyszłe leczenie.

Lasery używane w medycynie można pogrupować na wysokoenergetyczne (chirurgiczne) i niskoenergetyczne (biostymulujące). Pierwsze z nich przede wszystkim używa się do cięcia tkanek, jako zamiennik tradycyjnego skalpela w operacjach. Drugie wykorzystywane są głownie do różnego rodzaju biostymulacji organizmu oraz w diagnostyce i terapii przeciwnowotworowej.

Dzięki ciągłemu udoskonalaniu urządzeń emitujących wiązkę laserową mamy dziś możliwość korzystać z coraz to bardziej precyzyjnych, mających różnorodne zastosowanie terapii leczniczych. Promieniowanie laserowe wykorzystuje się w rozmaitych dziedzinach medycyny m.in. w chirurgii, onkologii, okulistyce, ginekologii, stomatologii, dermatologii, czy też w medycynie estetycznej.

Laser w chirurgii:

W chirurgii ogólnej, naczyniowej, czy onkologicznej używa się przede wszystkim laserów wysokoenergetycznych, które pełnią rolę tzw. bezkrwawych skalpeli. Główną zaletą tej metody jest możliwość wykonywania chirurgicznych cięć z minimalną utratą krwi nacinanych miejsc. Przez uzyskanie tzw. „suchego” pola operacyjnego zabiegi są znacznie bardziej sterylne, przez co powstałe rany goją się szybko, rzadziej dochodzi do powikłań, a powstałe blizny są bardziej estetyczne niż w tradycyjnej chirurgii. Operowanie wiązką lasera jest też bardziej precyzyjne, dzięki czemu margines naruszanej tkanki jest ograniczany do minimum. W chirurgii laser pozwala usuwać, niszczyć lub koagulować naczynia krwionośne w trakcie wykonywania zabiegów. Dzięki zastosowaniu promieniowania lasera możliwe jest wykonywanie operacji na narządach silnie ukrwionych np. płuca, mózg, czy wątrobie. W chirurgii onkologicznej użycie wiązki lasera daje szanse wybiórczego, bardziej dokładnego niszczenia tkanki nowotworowej, chroniąc jednocześnie tkanki zdrowe. Z kolei chirurdzy naczyniowi stosują m.in. laserową ablację – trwałym i skuteczny sposób leczenia żylaków kończyn dolnych.

Laser w okulistyce:

W okulistyce lasery mają szerokie wykorzystanie, przede wszystkim dzięki wysokiej precyzji zabiegowej, która jest wyjątkowo istotna w tej dziedzinie medycyny. Laseroterapię stosuje się powszechnie w leczeniu zaćmy, jaskry, cyst, zrostów, odwarstwień siatkówki. Szczególnie popularna w ostatnich latach stała się korekcja wad wzroku (astygmatyzm, krótkowzroczność oraz dalekowzroczność). Polega ona na odpowiednim wymodelowaniu (ścięciu) kształtu rogówki za pomocą właściwie dobranych wiązek lasera i daje niemalże natychmiastowe efekty lecznicze. Za sprawą tej metody milionom ludzi udało się naprawić wzrok, dzięki czemu mogli oni na dobre pożegnać się z okularami.

Laser w ginekologii:

Leczenie za pomocą lasera znalazło zastosowanie również w ginekologii. Ginekolodzy używają szerokiego wachlarza laserów do leczenia różnego rodzaju przypadłości. Lekarze wykorzystując właściwości wiązki laserowej potrafią precyzyjnie i bezpiecznie przeprowadzić zabiegi w trudno dostępnych miejscach. Dzięki zastosowaniu odpowiednio dobranej laseroterapii mamy możliwość efektywnego leczenia niepłodności spowodowanej na przykład niedrożnością jajowodów lub zrostami. Możemy również leczyć zmiany zwyrodnieniowe jajników, jak i również zmiany powstałe w obrębie szyjki macicy.

Laser w stomatologii:

Gabinety stomatologiczne coraz częściej wyposażane są w urządzenia laserowe, za pomocą których można praktycznie bezboleśnie leczyć zęby. Impulsy laserowe są w stanie selektywnie usunąć powstałą na zębie próchnicę, dzięki czemu są atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnego borowania. W stomatologii równie często stosuje się lasery niskoenergetyczne, które pomagają w leczeniu stanów zapalnych przyzębia, dziąseł i błony śluzowej jamy ustnej. Użycie lasera biostymulującego przyspiesza gojenie się ran po zabiegu, zmniejsza ogniska zapalne, co pozwala szybciej regenerować się zmienionym chorobowo tkanką.

Laser w dermatologii i medycynie estetycznej:

W dermatologii wykorzystuje się zarówno wysoko- jak i niskoenergetyczne lasery. Pierwsze z nich stosowane są przede wszystkim do usuwania stosunkowo głęboko umiejscowionych pod skórą zmian nowotworowych, naczyniaków, a także w leczeniu oparzeń. Drugie zaś są używane jako metoda wspomagająca gojenie się ran, minimalizująca ryzyko powstania nieestetycznych blizn. Lasery biostymulujące królują również w medycynie estetycznej. Promieniowanie laserowe potrafi usunąć niepożądane przebarwienia, zmarszczki, rozszerzone naczynia, niepożądane owłosienie, nieprzemyślane tatuaże, a także nadmiar tkanki tłuszczowej. Stosowanie zabiegów z udziałem promieniowania laserowego pobudza włókna kolagenowe, dzięki temu uzyskuje się efekt ujędrnienia i zwiększenia elastyczności skóry.

 

Redakcja pacjentinfo.pl

Artykuł powstał na podstawie informacji ogólnodostępnych. Nie zastępuje konsultacji lekarskich i nie jest poradnikiem samodzielnego leczenia.

Czym jest i jak działa chemioterapia?

Nowotwory złośliwe stanowią istotny problem zdrowotny współczesnego świata. To choroba występująca w każdej populacji, bez względu na rasę, płeć czy wiek – może dotknąć każdego człowieka. Zgodnie z definicją nowotwór to choroba, w której występuje niekontrolowany rozrost własnych, lecz zmienionych czynnościowo komórek. W 2014 r. w Polsce do rejestru nowotworów złośliwych zgłoszono 159,2 tys. nowych zachorowań (Krajowy Rejestr Nowotworów). Jedną z podstawowych metod leczenia nowotworów jest chemioterapia.
Chemioterapia obok radioterapii i leczenia chirurgicznego należy do tzw. leczenia układowego. To skomplikowana i wymagająca olbrzymiego zaplecza metoda, w której choremu podawane są leki oddziałujące na cykl komórkowy (czyli przemiany komórki), a tym samym hamujące namnażanie komórek. Leki te to tzw. cytostatyki. Powodują one śmierć szybko dzielących się komórek, do których należą komórki nowotworowe. Dzięki temu nowotwór nie rozrasta się i nie następuje progres choroby. Niestety przyjmowane leki nie mają wybiórczego działania, wpływają także na inne prawidłowe, szybko dzielące się komórki, tj.: komórki szpiku kostnego, błony śluzowej przewodu pokarmowego, komórki włosów. A to powoduje wystąpienie działań niepożądanych, które mogą pojawić się zarówno w trakcie jej stosowania, jak po zakończeniu leczenia.

Do najczęstszych zalicza się:
• nudności i wymioty,
• wypadanie włosów,
• uszkodzenie szpiku kostnego,
• anemie,
• osłabienie układu odpornościowego,
• zespół przewlekłego zmęczenia.
Możliwe są także inne działania niepożądane:
• uszkodzenie układu nerwowego (np. zaburzenia czucia, zaburzenia równowagi, zawroty głowy),
• uszkodzenie przewodu pokarmowego (np. zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, przełyku jelit),
• uszkodzenie serca (np. zaburzenia rytmu serca, zapalenie osierdzia i mięśnia sercowego, niedokrwistość),
• powikłania naczyniowe (np. zespoły zakrzepowo-zatorowe, zapalnie żyły w miejscu podania leku),
• uszkodzenie nerek i dróg moczowych (np. krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej),
• związane z płodnością kobiet i mężczyzn (np. czasowe bądź trwałe zaburzenia miesiączkowania, uszkodzenie jajników u kobiet, nieznaczny wpływ na czynność hormonalną jąder u mężczyzn).
Toksyczność chemioterapii jest odwracalna, co oznacza, że zniszczone działaniem leków prawidłowe komórki po pewnym czasie regenerują się. Prawidłowo ustalone przez lekarza cykle leczenia pozwalają na powrót do prawidłowego funkcjonowania komórek nie zmienionych, przy jednoczesnym zahamowaniu rozwoju nowotworu. W metodzie tej stosowany może być jeden lek (monoterapia) lub kombinacja wielu leków (politerapia).
Leki cytostatyczne stosowane w chemioterapii mogą stanowić samodzielną metodę leczenia bądź mogą być stosowane w sposób skojarzony z innymi metodami. Chemioterapia może także poprzedzać zasadniczą terapię (zwykle leczenie chirurgiczne) lub stanowić jej uzupełnienie. Chemioterapeutyki zwykle podawane są dożylnie, choć możliwe jest podanie niektórych leków doustnie bądź innymi drogami (dotętniczo, dootrzewnowo). Chemioterapia jest stosowana z założeniem całkowitego wyleczenia lub wydłużenia życia z chorobą, ale także w celu łagodzenia objawów związanych z nowotworem.
Działania niepożądane związane ze stosowaniem chemioterapii stanowią nadal istotny problem. Toksyczny wpływ terapii na prawidłowe tkanki oraz rozwój oporności guza na podawane leki jest przeszkodą w uzyskaniu skuteczności leczenia choroby nowotworowej.

Zespół redakcyjny pacjentinfo.pl

Artykuł powstał na podstawie informacji ogólnodostępnych. Nie zastępuje konsultacji lekarskich i nie jest poradnikiem samodzielnego leczenia.

Laparoskopia – operacja bez cięcia

Dynamiczny rozwój medycyny i postęp technologiczny, pozwolił na pojawienie się nowej metody stosowanej w chirurgii, stanowiącej konkurencją dla klasycznej laparotomii (nacięcia jamy brzusznej). Jedną z najnowocześniejszych technik chirurgii małoinwazyjnej stało się leczenie laparoskopowe. Początkowo metoda ta wykorzystywana była wyłącznie w celach diagnostycznych, do badania narządów wewnętrznych w jamie brzusznej oraz pobierania wycinków do badania histopatologicznego. Obecnie laparoskopia jest standardową metodą leczenia wielu chorób.

Laparoskopia (laparos – otrzewna, skopia – wzierniowanie) jest to wziernikowanie jamy brzusznej za pomocą laparoskopu wprowadzonego przez powłoki brzuszne. Laparoskop to najważniejsza część sprzętu, umożliwiająca oglądanie powierzchni operacyjnej, składa się z teleskopu, kamery umożliwiającej oglądanie narządów wewnętrznych w powiększeniu na monitorze oraz źródła światła. Do wnętrza jamy brzusznej przy zabiegu laparoskopowym wprowadza się przez powłoki także mikronarzędzia chirurgiczne, za pomocą których można nacinać, pobierać i usuwać fragmenty chorych tkanek czy narządów. W celu umieszczenia sprzętu wykonane zostaje niewielkie nacięcie (kilka milimetrów), jama brzuszna zostaje wypełniona gazem (dwutlenkiem węgla), aby powłoki nie opadały podczas wykonywania zabiegu, a poszczególne narządy były dobrze widoczne. Chirurg patrząc w monitor operuje mikronarzędziami. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym.

Obecnie wiele operacji przeprowadzanych jest metoda laparoskopową, do najbardziej popularnych należą: usunięcie pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia) oraz usunięcie wyrostka robaczkowego (apedektomia). Laparoskopia stosowana jest także m. in. w przypadku usuwania guzów jelita grubego i odbytnicy, torbieli wątroby, przepuklin brzusznych, a także w chorobach wątroby, operacjach ginekologicznych i urologicznych.

Niewątpliwą zaletą leczenia laparoskopowego jest mała inwazyjność stosowanej metody. Podczas zabiegu pacjent traci zdecydowanie mniej krwi niż podczas tradycyjnej operacji, co wiąże się z niższym ryzykiem wystąpienia komplikacji kardiologicznych oraz zakażeń. Ponadto po zabiegu laparoskopowym pacjenci odczuwają mniej pooperacyjnych dolegliwości bólowych, szybciej wracają do formy sprzed zabiegu, co wpływa na krótszy czas hospitalizacji po operacji. W porównaniu z laparotomią, jest to zabieg oszczędzający, w którym wykonywane jest niewielkie cięcie, w związku z czym blizna po operacji jest niewielka, dając tym samym lepszy efekt estetyczny.

Tak jak każda interwencja chirurgiczna również i laparoskopia wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań, jednak pojawiają się one zdecydowanie rzadziej niż w przypadku klasycznej operacji. Największy zarzut, jaki stawiany jest tej metodzie, związany jest z ryzykiem zainfekowania jamy otrzewnej, a także ryzykiem uszkodzenia narządów wewnętrznych oraz naczyń jamy brzusznej. Powikłania po zabiegu mogą być także związane z wytworzeniem odmy brzusznej.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania laparoskopii jest rozlane zapalenie otrzewnej oraz niewydolność krążeniowo-oddechowa. Do względnych przeciwwskazań zalicza się: niestabilną chorobę wieńcową, przebyty zawal serca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu, duża liczba wykonanych operacji jamy brzusznej (ze względu na możliwość występowania zrostów), podeszły wiek oraz zaawansowana ciąża.

Warto wspomnieć, iż laparoskopia początkowo wykorzystywana była wyłącznie do celów diagnostycznych oraz w celu pobierania wycinków do badania histopatologicznego. Jako metoda diagnostyczna wykorzystywana jest nadal. Wskazaniem do diagnostyki laparoskopowej są, m. in.: choroby wątroby, choroby śledziony, wodobrzusza, niepłodności u kobiet, endometriozy, zapalenia narządów miednicy mniejszej. Diagnostyka laparoskopowa wykorzystywana jest także w celu oceny zaawansowania chorób nowotworowych (u chorych, u których już zdiagnozowano nowotwór), diagnostyki ostrego brzucha czy chorych z niewyjaśnionym, przewlekłym bólem brzucha.

Leczenie laparoskopowe znajdują coraz szersze zastosowanie, jest to zdecydowanie mniej obciążająca dla pacjenta metoda. Małe cięcie, mniejsza liczba powikłań i mniejszy stres związany z zabiegiem operacyjnym powoduje, że pacjenci coraz bardziej zainteresowani są stosowaniem tej metody w procesie leczenia

Zespół redakcyjny pacjentinfo.pl

Artykuł powstał na podstawie informacji ogólnodostępnych. Nie zastępuje konsultacji lekarskich i nie jest poradnikiem samodzielnego leczenia.

Kto choruje na raka płuca?

To największy kiler wśród nowotworów, zarówno ze względu na częstość występowania, jak i umieralność. Prestiżowe …

Skok na główkę? Tylko w basenie – tak robią zawodowi pływacy

Wiesz, jak i dlaczego tonie człowiek? Wiesz, że mistrz świata w pływaniu skacze do wody tylko na basenie, a w innych …

Chaos w opiece zdrowotnej nad dziećmi

NIK alarmuje: Dzieci i młodzież w wieku szkolnym nie mają zapewnionej spójnej i kompleksowej opieki zdrowotnej! Oprócz …